W wyniku rozstrzygnięcia konkursu Changing The Face 2013 Rotunda Warsaw – na podstawie jednogłośnego werdyktu – architekci z pracowni GOWIN & SIUTA podjęli się przygotowania pełnobranżowej, wieloetapowej dokumentacji projektowej. Dziś, po pięciu latach pracy oddano do użytku obiekt, który jest najnowocześniejszym oddziałem PKO Banku Polskiego.
Rotunda Warsaw | Najnowocześniejszy oddział PKO BP, Warszawa
Autorzy: GOWIN & SIUTA Architektura / Urbanistyka
Konkurs architektoniczny: 2013 / Realizacja: 2019
Forma architektoniczna
Geometria jest jednym z podstawowych elementów stanowiących o charakterze kompozycji architektonicznej Rotundy. Centralne założenie budynku z mimośrodowo umieszczonym słupem, symetryczne wejścia w module 120 stopni, podział elewacji w module 7,5o i kontynuujący podział wężyk generalski stanowiący zwieńczenie bryły, oraz sferyczne podniebienie dachu to charakterystyczne elementy będące kluczowymi do zachowania, przy budowie obiektu.
Dogłębna analiza tych geometrii, oraz ich wzajemnych zależności i powiązań, miała na celu przywrócenie i maksymalne wyeksponowanie pozytywnych relacji przestrzennych budynku. Wprowadzenie spójnej geometrycznie konstrukcji spełniającej współczesne standardy bezpieczeństwa oraz wysokiej jakości materiałów wykończeniowych, a także zapewnienie maksymalnej możliwej transparentności i świetlistości wnętrza sprawiają, że Rotunda zachowując swój – zakorzeniony w świadomości społecznej – kształt i charakter jest postrzegana jako obiekt nowoczesny i przyjazny środowisku.
Dotychczasowa, podstawowa funkcja użytkowa budynku – oddział banku, uzupełniona została o funkcję publiczną w poziomie +1. W związku ze zmianą funkcjonalną, koniecznym było wykorzystanie przestrzeni podziemia na cele bankowe. Stan historycznej konstrukcji ścian fundamentowych nie pozwalał na spełnienie odpowiednich standardów technicznych i estetycznych. Podjęto więc decyzję o kompletnej wymianie historycznej, zdegradowanej substancji na nową, z uwzględnieniem powiększenia kubatury podziemnej, wprowadzenia doświetleń i nowych powierzchni technicznych, mających zastąpić dotychczasowe, naziemne urządzenia techniczne i elementy infrastruktury technicznej.
W bezpośrednim otoczeniu budynku wprowadzona została również dodatkowa funkcja publiczna, w postaci zielonego foyer miejskiego od strony pieszego pasażu Wiecha. Zagłębienie terenu ma na celu poszerzenie funkcji placu w centrum Warszawy, zapewnienie odpowiedniej cyrkulacji powietrza w budynku Rotundy i doświetlenia światłem dziennym przestrzeni pracy w poziomie -1. Zmiana aranżacji placu wiązała się z usunięciem istniejącej zieleni na działce i zastąpieniem jej nowymi nasadzeniami. Tablica upamiętniająca wydarzenia z 1979 roku przeniesiona została w kameralną przestrzeń zieloną, umożliwiając odpowiednią kontemplację tragicznych zdarzeń.
Funkcja obiektu
Patio Placu Miejskiego (poziom -4,30)
Plac publiczny, wykorzystany jest w sposób wielopłaszczyznowy – zaspokajając kluczowe potrzeby ludzi na nim przebywających – w zależności od celu jak i czasu wizyty w Warszawskim Salonie Miejskim.
Zagłębione w terenie – foyer placu miejskiego – jest odpowiedzią na potrzeby społeczne wyrażone w przeprowadzonych konsultacjach (m.in. miejsce spotkań, miejsce wypoczynku w zieleni), spełnia także założenia techniczno-użytkowe, istotne dla funkcjonowania obiektu Banku (m.in. czerpnie i wyrzutnie powietrza dla przeniesionych z powierzchni placu instalacji technicznych klimatyzacji i wentylacji; zapewnienie funkcjonowania i dostępu do przebudowanej stacji transformatorowej; zapewnienie doświetlenia światłem bocznym miejsc pracy zlokalizowanych w poziomie -1; zapewnienie ewakuacji z poziomu -1).
Salon Miejski (poziom + 4,55m)
Funkcja publiczna w Rotundzie dostępna jest poprzez osobne wejście z placu miejskiego, od strony ulicy Widok. W chwili obecnej – z uwagi na bezpośrednie sąsiedztwo placu budowy – dostęp został czasowo zapewniony poprzez obudowany tunel przeciwpożarowy, który zostanie zdemontowany po ukończeniu sąsiedniej inwestycji. Reprezentacyjna, przeszklona strefa wejściowa, wprowadza użytkowników na poziom +4,55m, za pośrednictwem szklanych schodów, oraz panoramicznej, plecakowej windy hydraulicznej przystosowanej do użytkowania przez osoby niepełnosprawne. Strefa wejściowa Salonu Miejskiego jest bezpiecznie oddzielona od funkcji bankowej znajdującej się na parterze i w poziomie przyziemia Rotundy.
Przestrzeń użytkowa Salonu Miejskiego ma charakter otwarty. Biały cylinder, który zlokalizowany jest w osi południowego wejścia do Rotundy, mieści – oprócz zaplecza i kawiarni, również dwie toalety, w tym jedną przystosowaną dla osób niepełnosprawnych.
Dzięki wspornikowym, całoszklanym schodom zakotwionym w ścianie cylindra od strony południowej elewacji budynku, możliwym jest wykorzystanie górnej części jego stropu jako antresoli ze stolikami kawiarnianymi. Poprowadzenie biegu schodów w sąsiedztwie elewacji, pozwala na wielopoziomową obserwację przestrzeni miejskiej wokół Rotundy PKO BP. Przestrzeń publiczna o otwartym charakterze, pozwala na lokalizowanie w jej ramach różnych funkcji publicznych połączonych z rozwinięciem funkcji wypoczynku w zieleni, realizowanej na zewnątrz i wewnątrz foyer miejskiego – niezależnie od panujących warunków atmosferycznych.
Elementy biologiczne czynne, organizujące przestrzeń stanowią kombinację kompozycji roślinnych charakterystycznych dla klimatu Polski, dzięki czemu nie wymagają zwiększonych nakładów prac pielęgnacyjnych.
Dedykowane meble, wyposażone w urządzenia umożliwiające ładowanie osobistej elektroniki, pozwalają na wygodną obserwację życia miejskiego centrum Warszawy, organizację spontanicznych spotkań towarzyskich i relaks w przestrzeni o wysokiej jakości.
W najszerszej części kondygnacji istnieje możliwość ustawienia instrumentów muzycznych i zaaranżowania widowni, celem np. organizacji cyklicznych wieczorów kulturalnych i promocji młodych talentów.
Przestrzeń piętra (+4,55m) wydzielona jest akustycznie od strefy bankowej zlokalizowanej na niższych kondygnacjach. Zastosowanie przeziernego szkła, na wewnętrznym szklanym tamburze, umożliwia wgląd w wielopoziomową przestrzeń centralną budynku Rotundy, pozwalając jednocześnie na zachowanie prywatności pracowników Banku i wykonywanych przez nich czynności, w stosunku do osób znajdujących się w Salonie Miejskim. Schemat ewakuacji zakłada ewakuację dwoma wyjściami na wymknięte klatki schodowe we wschodniej części Rotundy.
Pomieszczenia Sali Głównej PKO BP (poziom ± 0,00m)
Sala Główna Rotundy PKO BP, zlokalizowana jest w poziomie parteru, w miejscu pokrywającym się w dużej mierze z jej historyczną lokalizacją. Dostępna jest również dla osób niepełnosprawnych, z poziomu placu, poprzez dwa zlokalizowane względem siebie pod kątem 120 stopni, reprezentacyjne wejścia. Strefa wejściowa od strony Alei Jerozolimskich wyposażona jest w funkcję samoobsługową, opartą o wolnostojące urządzenia bankowe i zabezpieczoną wg. ogólnych wymagań w zakresie zabezpieczenia obiektów PKO Banku Polskiego. Każdy ze szklanych wiatrołapów zapewnia swobodę poruszania się ludzi w obu kierunkach jednocześnie i równoległego korzystania z funkcji strefy samoobsługowej – z zachowaniem wymagań dotyczących bezpieczeństwa przeprowadzania transakcji i ergonomii korzystania z urządzeń bankowych. Strefa wejściowa od ul. Marszałkowskiej pozwala na dostęp do, zlokalizowanej w poziomie -1, strefy Bankowości Osobistej – poprzez jednobiegowe szklane schody w przestrzeni podwójnej elewacji, oraz plecakową, panoramiczną windę hydrauliczną.
Zachęcający do wejścia do oddziału czytelny i intuicyjny układ przestrzenny, wydobywa tektonikę wnętrza, drewnianą płaszczyznę sufitu i centralne zlokalizowane zielone atrium, eksponując przestrzenność, lekkość i nowoczesność Nowej Rotundy.
Po wejściu do oddziału Rotundy PKO BP, klient może skorzystać z usług bankowości osobistej zlokalizowanej bezpośrednio na osi wejścia, lub pobrać numer i skierować się do strefy kasowej w centralnej części – symetrycznie między głównymi wejściami. Po przeciwnej stronie w stosunku do stanowisk kasowych znajdują się strefy doradcze. Strefa operacyjna zaprojektowana została tak, by maksymalnie zredukować czas oczekiwania w kolejce – zastosowanie rozbudowanego systemu informacji wizualnej opartego o wyświetlacze LCD, czytelne rozmieszczenie stanowisk samoobsługowych, wygodną i przestronną strefę oczekiwania wyposażoną w panele dotykowe, zaaranżowaną przestrzeń dla rodziców z dziećmi. Uniemożliwienie formowania się kolejki za plecami obsługiwanego klienta, oraz zapewnienie intymności zawieranych transakcji, osiągnięte zostało przy pomocy szklanych kurtyn oraz fizycznego rozdzielenia stanowisk kasowych i doradczych. Strefa ogólnodostępna jest fizycznie wydzielona od strefy z ograniczonym dostępem. Uniemożliwione jest krzyżowanie się dróg klientów i pracowników przenoszących wartości. Na niższą kondygnację prowadzą trzy niezależne zespoły klatek schodowych z windami. Komunikacja ogólnodostępna (klientów), odbywa się w przestrzeni podwójnej fasady, od strony ul. Marszałkowskiej. Umożliwia ona dostęp do Strefy Bankowości Osobistej zlokalizowanej w poziomie -1. Komunikacja pionowa pracowników znajduje się symetrycznie po przeciwnej stronie Rotundy, oraz w centralnej części obiektu wokół patio z przestrzenią biologicznie czynną. W centrum, pod szklanym świetlikiem dachowym, wewnątrz szklanego tambura – na pełną wysokość budynku – znajduje się strefa wspólna pracowników, wydzielona jako strefa ograniczonego dostępu. Węzeł sanitarny, przystosowany jest do potrzeb osób niepełnosprawnych.
Cała przestrzeń ma sprawiać wrażenie spójnej i jednorodnej, poprzez zastosowanie systemowych ścian szklanych, minimalistyczne podejście do detalu i użycie naturalnych materiałów – szkło, drewno, kamień. Drewniane podniebienie stropu, jest ukłonem w stronę pierwotnych, historycznych już, założeń projektowych dla tej przestrzeni. Rastrowy układ sufitu podwieszonego pozwala na lokalizację opraw oświetleniowych i innych elementów technicznych w dedykowanych adapterach i szczelinach pomiędzy drewnianymi listwami.
Pomieszczenia socjalne, strefa skarbcowa, Backoffice i Bankowość Osobista (poziom – 4,20m)
W podziemiach Rotundy, zlokalizowane są m.in. pomieszczenia socjalne pracowników z zapleczem sanitarnym, szatnią i prysznicami, pomieszczenia zespołu Backoffice, Bankowości Osobistej z wydzieloną strefą ogólnodostępną, pokoje Dyrektorów, oraz zespół Skarbca z serwerownią. Dostępność w/w stref opiera się na komunikacji pionowej, realizowanej przez trzy niezależne zespoły klatek schodowych z windami. Komunikacja ogólnodostępna (klientów), odbywa się w przestrzeni podwójnej fasady, od strony ul. Marszałkowskiej. Umożliwia ona dostęp do ogólnodostępnej części strefy Bankowości Osobistej. Część ogólnodostępna wyposażona jest w stanowiska samoobsługowe. Biały cylinder, skrywa węzeł sanitarny klientów i zaplecze recepcji. Wysokiej jakości strefa oczekiwania lokowana jest w centralnej części strefy wejściowej po obu stronach recepcji i wyposażona w ekrany z panelami dotykowymi, zapewniającymi dostęp do informacji przygotowanych przez Bank. Komplet pomieszczeń pracowników Bankowości Osobistej znajduje się w poziomie -1. Pomieszczenia pracy stałej mają zapewniony dostęp światła dziennego poprzez odpowiednio zabezpieczoną szklaną elewację, dającą wgląd w przestrzeń obniżonego foyer placu miejskiego, oraz poprzez świetliki stropowe w przestrzeni podwójnej elewacji Rotundy. Wspomniana elewacja posiada wyjście ewakuacyjne, bez możliwości dostępu z zewnątrz. Pokoje rozmów nie stanowiące miejsc pracy stałej, zlokalizowane są naprzeciwko strefy oczekiwania i oddzielają przestrzeń ograniczonego dostępu od ogólnodostępnej. Ściany omawianych pomieszczeń projektowane są jako matowe, pół przezierne, wykonane ze szkła bezpiecznego. Sposób ich aktualnego wyklejenia jest elementem czasowym, dopasowanym do wizji marketingowej Banku – niezależnym od projektantów – możliwym jednak do zmiany na przestrzeni czasu.
Strefa ograniczonego dostępu, znajdująca się w pozostałej części omawianej kondygnacji, zorganizowana jest wokół przestrzeni biologicznie czynnej z reprezentacyjną klatką schodową i szklaną windą. W centrum ulokowana została – wydzielona szklanymi ścianami akustycznymi – sala konferencyjna. Umożliwia ona aranżację i dzielenie przestrzeni ruchomymi panelami szklanymi w stosunku 1:1. W jej sąsiedztwie znajdują się pokoje rozmów, oraz węzeł zaplecza pracowników Banku z komunikacją pionową we wschodnim pasie elewacyjnym. Pomieszczenia zespołu Dyrektorskiego, w południowej części Rotundy, mają zapewniony dostęp światła dziennego poprzez odpowiednio zabezpieczoną szklaną elewację z widokiem na zielone patio, oraz poprzez świetliki stropowe w przestrzeni podwójnej elewacji Rotundy.
Pomieszczenia Backoffice, zlokalizowane zostały we wschodniej części poziomu -1 i doświetlone światłem dziennym poprzez system świetlików stropowych. Strefa podlegająca szczególnej ochronie mieści przedsionek skarbca z pomieszczeniem rozliczeń kasjerskich i skarbiec.
Pomieszczenia techniczne (poziom -4,30m; -7,20)
Pomieszczenia techniczne, obsługujące budynek Rotundy, zlokalizowane zostały w części podziemnej, równoległej do zagłębienia placu miejskiego i pod amfiteatralną widownią. Dostęp do nich zapewniony jest niezależnie od funkcjonowania placówki Banku – osobnym, ukrytym wejściem z poziomu -1. Zespół techniczny w części równoległej do obniżenia placu publicznego mieści m.in. centralę wentylacyjną, pomieszczenie na odpady stałe, magazyn, pomieszczenia rozdzielni głównej niskiego napięcia, węzeł cieplny, oraz kablownię trafostacji. Poniżej amfiteatralnej widowni zlokalizowano stację transformatorową, pomieszczenie tryskaczy, zbiorniki wody ppoż i zbiornik wody deszczowej, a także przestrzeń agregatorni zaliczaną do przestrzeni zewnętrznej, ze względu na panujące w niej zmienne warunki atmosferyczne tożsame z zewnętrznymi.
Stacja Transformatorowa (poziom -4,30)
W związku z założeniem modernizacji Rotundy, koniecznym okazało się przeniesienie i modernizacja stacji transformatorowej. Projektowana stacja znajduje się w ramach zespołu podziemnych pomieszczeń technicznych, jest jednak od nich niezależna. Dostęp do niej zapewniony jest osobnym, wydzielonym wejściem, z poziomu obniżonego placu.
