W pobliżu Aroeira, tam gdzie atlantycka bryza łagodzi sosnowy las, a niska gęstość zabudowy zapewnia spokój, powstał dom zrodzony z pragnienia prywatnej i wyrafinowanej przestrzeni. Dom zaprojektowany przez Estúdio AMATAM to schronienie przed miejskim zgiełkiem, miejsce dla wolniejszego, spokojniejszego rytmu życia, w którym główną rolę odgrywa światło oraz relacja pustych przestrzeni i wypełnionych słońcem dziedzińców.
Verdizela House
Lokalizacja: Verdizela, Seixal, Portugal
Architektura: Estúdio AMATAM
Autorzy projektu: João Amaral, Manuela Tamborino
Współpraca: Vera Ferreira
Instalacje elektryczne: J. Agostinho Silva, Engenharia Lda.
Instalacje sanitarne: Maurício Dias, Engenharia Lda.
Powierzchnia: 284 m²
Zdjęcia: Garcês
Verdizela House
Projekt portugalskich architektów narodził się z idei współczesnej reinterpretacji śródziemnomorskiego i islamskiego domu dziedzińcowego. To introwertyczny zespół przestrzeni otwierających się do wnętrza, powiązanych patio, które regulują światło, powietrze i temperaturę. Granica między wnętrzem a zewnętrzem nie jest sztywna – istnieje dzięki subtelnym kompozycyjnym zabiegom. Architekci chcieli stworzyć prywatną przestrzeń, w której życie toczy się między czystymi, białymi ścianami, wyznaczane rytmem patio i precyzyjnie rozmieszczonych otworów. Relacja z ulicą pozostaje powściągliwa, niemal milcząca, podczas gdy całe bogactwo życia odsłania się wewnątrz.
Wewnętrzne dziedzińce stały się sercem domu. Chwytają światło, umożliwiają przepływ powietrza, latem tworzą naturalnie chłodne strefy, zimą zatrzymują ciepło i chronią przed wiatrem. Promienie słońca odbijające się od białych, zamkniętych powierzchni tworzą zmienną grę cieni i refleksów. Materiałowa prostota zyskuje dzięki niej wyraz, a upływ godzin staje się cichą choreografią. Język architektoniczny jest powściągliwy, bryła kształtowana przez odejmowanie, a sama cisza kompozycyjna stała się środkiem wyrazu. Nie ma nadmiaru – jest precyzja. Front działki zachowuje dystans i rezerwę, natomiast wnętrze odsłania intensywność życia wokół pustek – w grze brył i cieni, która zmienia się wraz z ruchem słońca. To architektura dyskretnej obecności – dotykalna i świetlista. Wychodzi z wrażliwości, która ceni cień, fakturę materiałów i umiejętność światła do budowania emocji. Dom mówi cicho – i właśnie w tym tkwi jego komfort.
W architekturze domu dominują płyty kamienne oraz panele z drewna termicznie modyfikowanego – zrównoważone, o ograniczonym śladzie ekologicznym. Dialog między technologią a tradycją, między przemysłową precyzją a organiczną fakturą. Białe pionowe lamele pełnią rolę filtrów słonecznych i wizualnych – dopracowując równowagę między światłem a prywatnością. Na parterze ciepły mikrocement tworzy ciągłą powierzchnię, która przyjmuje światło i scala strefy dzienne. Na piętrze naturalny dąb wnosi łagodne, domowe ciepło i zachęca do wyciszenia. W łazienkach i strefach mokrych – ponownie kamień, dający odporne i łatwe w utrzymaniu powierzchnie, które podkreślają trwałość bez ostentacji. Subtelne czarne akcenty w armaturze i oświetleniu przełamują neutralność, wnosząc elegancję i wyrafinowanie.
Salon otwiera się na główny dziedziniec zewnętrzny, zorganizowany wokół samotnego drzewa granatu – hołdu dla śródziemnomorskiej tożsamości domu. Kuchnia płynnie łączy się ze strefą dzienną. Wysoka, dwukondygnacyjna pustka scala oba poziomy w jedną całość.
Każdy dziedziniec pełni inną rolę. Wejściowy, otoczony kamienno-drewnianymi ścianami, zalewany światłem z góry to emocjonalna przestrzeń łącząca świat zewnętrzny i intymne wnętrze Centralny placyk z samotnym drzewem jest głównym akcentem zmieniających się pór roku tworząc prawdziwe serce domu. Latem daje cień, zimą osłonę. Wewnętrzna studnia świetlna wprowadza światło dzienne i naturalną wentylację do ciągów komunikacyjnych na obu kondygnacjach, a mniejsze dziedzińce przejściowe dają mieszkańcom domu wizualny oddech przy pomieszczeniach drugorzędnych.
Dzięki tym zabiegom światło przez cały dzień rzeźbi bryły i pogłębia dialog między architekturą a otaczającą naturą. To architektura ciszy i powściągliwości, która rozwija się bez hałasu. Przestrzeń, która pracuje z czasem, celebrując światło.
