Jak zmienić zrujnowaną karczmę w nowoczesny i piękny dom?

Projekt remontu konserwatorskiego budynku XIX-wiecznej, dawnej karczmy kamedulskiej jest doskonałym przykładem dostosowania obiektu zabytkowego do potrzeb jego współczesnego użytkownika. Warunkiem niezbędnie koniecznym dla przeprowadzenia tego typu procesu inwestycyjnego jest ścisła współpraca pomiędzy właścicielem obiektu i architektem oraz Urzędem Ochrony Zabytków. W tym konkretnym przypadku właścicielami obiektu są architekt i konserwator dzieł sztuki, co niewątpliwie w dużym stopniu przyczyniło się do sprawnego przeprowadzenia wszystkich etapów inwestycji. Architekt Aneta Barańska wraz z zespołem PAiKZ sp. z o.o. sp. k. z zabytkowej karczmy stworzyła wymarzony dom. Efekt? Niesamowity.


Rewitalizacja dawnej karczmy kamedulskiej
Autor projektu: Aneta Barańska wraz z zespołem PAiKZ  pracownie architektury i konserwacji zabytków sp. z o.o. sp. k.
Lokalizacja obiektu: Kraków
Autor fotografii: Leszek Ogrodnik

 

Rewitalizacja dawnej karczmy. Projekt: Aneta Barańska oraz zespół PAiKZ sp. z o.o. sp. k. Foto: Leszek Ogrodnik

Rewitalizacja dawnej karczmy. Projekt: Aneta Barańska oraz zespół PAiKZ sp. z o.o. sp. k. Foto: Leszek Ogrodnik

Rewitalizacja dawnej karczmy. Projekt: Aneta Barańska oraz zespół PAiKZ sp. z o.o. sp. k. Foto: Leszek Ogrodnik

Nowoczesny dom w zabytkowej karczmie


Prace projektowe zostały poprzedzone kwerendą badawczą dotyczącą informacji historycznych i archiwalnych materiałów źródłowych związanych z tym szczególnym obiektem.

Przez kilkadziesiąt lat XX i XXI wieku dawna karczma była użytkowana jako budynek mieszkalny oraz sklep, a po jej opuszczeniu przez ostatnich użytkowników, popadała w stan coraz większej ruiny. Kiedy zabytek nabyli jego obecni właściciele obiekt ten już od lat opisywany był jako zagrożony katastrofą budowlaną: grożące zawaleniem stropy, zapadnięty dach i przesiąknięte wodą ściany częściowo zasypane ziemią z osuwającego się zbocza.

Kwestią priorytetową stało się przede wszystkim odsłonięcie zasypanych ścian budynku oraz jego zabezpieczenie zarówno przed osuwającym się gruntem, jak i przed zalewaniem wodą opadową spływającą z okolicznych wzgórz. Skutkiem tej decyzji było wykonanie w części północnej działki niwelacji terenu dzięki czemu odsłonięto całkowicie elewacje dawnej karczmy. Ze względu na przekształcenie terenu konieczne było wykonanie murów oporowych oraz schodów zewnętrznych pozwalających na wyjście do ogrodu znajdującego się w górnej części działki.

Nadrzędnym celem konserwatorskim było zachowanie zabytkowej formy karczmy, w tym przywrócenie jej oryginalnego pokrycia gontowego z symetrycznie rozmieszczonymi, po dwóch stronach ganku wejściowego lukarnami w formie „powiek”.

 

Rewitalizacja dawnej karczmy. Projekt: Aneta Barańska oraz zespół PAiKZ sp. z o.o. sp. k. Foto: Leszek Ogrodnik

Rewitalizacja dawnej karczmy. Projekt: Aneta Barańska oraz zespół PAiKZ sp. z o.o. sp. k. Foto: Leszek Ogrodnik

Rewitalizacja dawnej karczmy. Projekt: Aneta Barańska oraz zespół PAiKZ sp. z o.o. sp. k. Foto: Leszek Ogrodnik

Rewitalizacja dawnej karczmy. Projekt: Aneta Barańska oraz zespół PAiKZ sp. z o.o. sp. k. Foto: Leszek Ogrodnik




 

Na podstawie ocalałych elementów odtworzono dekoracyjną formę końcówek krokwi dachu oraz deskowanie ganku wejściowego. Elewacje karczmy, podobnie jak wyraziste kominy, zostały wykończone  tynkami trasowymi z dodatkiem mączki marmurowej, a stolarka okienna pieczołowicie odtworzona. Ingerencję w budynek karczmy ze względu na jego zabytkowy charakter ograniczono do elewacji północnej: powiększono otwory okienne i drzwiowy oraz częściowo przekształcono dach z zachowaniem jego sylwety. Działanie to było wynikiem przeprowadzonej kwerendy: od strony północnej karczmy dobudowano osiowo usytuowany budynek, w historycznej formie tzw. „stanu”, który był charakterystyczny dla karczm zajezdnych na terenie Małopolski, a jego funkcją była zazwyczaj stajnia i wozownia. Nowoprojektowany budynek „stanu”, połączony z zabytkowym budynkiem istniejącym, w nawiązaniu do jego historycznej funkcji przejął dodatkowe, współczesne funkcje budynku mieszkalnego i mieści obecnie pomieszczenia gospodarcze, komunikacyjne oraz wygodny garaż dla 2 samochodów.

Ta część karczmy zyskała zarówno współczesną funkcję, jak i formę architektoniczną, która korzystnie wpłynęła na jej bryłę oraz na rozwiązania przestrzenne we wnętrzu. W kontraście do niewielkich otworów okiennych w budynku zabytkowej karczmy, jej nowoprojektowana część charakteryzuje się współczesną formą, z dużymi przeszkleniami, które otwierają jej wnętrza na otoczenie. Na uwagę zasługuje zastosowanie gontu również na ścianach budynku, dzięki czemu tę prostą bryłę opisują tylko dwa materiały, tj. drewno i szkło.

 

Rewitalizacja dawnej karczmy. Projekt: Aneta Barańska oraz zespół PAiKZ sp. z o.o. sp. k. Foto: Leszek Ogrodnik

Rewitalizacja dawnej karczmy. Projekt: Aneta Barańska oraz zespół PAiKZ sp. z o.o. sp. k. Foto: Leszek Ogrodnik

Rewitalizacja dawnej karczmy. Projekt: Aneta Barańska oraz zespół PAiKZ sp. z o.o. sp. k. Foto: Leszek Ogrodnik

 

We wnętrzu karczmy zachowano pierwotny, nieznacznie uproszczony układ przestrzenny, który dostosowano funkcjonalnie do potrzeb mieszkańców. Na parterze, w nawiązaniu do oryginalnego układu przestrzennego znajduje się rozległy i malowniczy pokój dzienny z jadalnią,  kuchnia z ogromnym stołem i niezbędną w każdym tradycyjnym domu spiżarnią, a od frontu sień wejściowa z wyeksponowanymi, wtórnie użytymi, oryginalnymi belkami stropowymi  i osiowo usytuowaną klatką schodową. Dwa frontowe pokoje,  garderoba oraz toaleta znajdujące się tuż przy wejściu są dopełnieniem rozwiązań funkcjonalnych tej kondygnacji. Na poziomie zaadaptowanego dla celów mieszkalnych poddasza karczmy znajdują się trzy sypialnie, dwie łazienki, spektakularny i przestrzenny, z porywającym widokiem hol, garderoba oraz pralnia.

Właścicielom zrewitalizowanej, dawnej karczmy kamedulskiej udało się z sukcesem połączyć historię ze współczesnością oraz przywrócić ten wyjątkowy obiekt nie tylko im samym – jego właścicielom, ale również lokalnej społeczności.

Realizacja ta jest potwierdzeniem, że można połączyć trudną i niezmiernie delikatną materię zabytku z pasją projektowania.

 

Rewitalizacja dawnej karczmy. Projekt: Aneta Barańska oraz zespół PAiKZ sp. z o.o. sp. k. Foto: Leszek Ogrodnik

Rewitalizacja dawnej karczmy. Projekt: Aneta Barańska oraz zespół PAiKZ sp. z o.o. sp. k. Foto: Leszek Ogrodnik

Rewitalizacja dawnej karczmy. Projekt: Aneta Barańska oraz zespół PAiKZ sp. z o.o. sp. k. Foto: Leszek Ogrodnik

 


Zobacz również:



Na portalu Archinea prezentujemy projekty nowoczesnych domów, inspirujące wnętrza oraz najciekawsze projetkty polskich architektów.