Dom Oskar, zaprojektowany przez architekta Jana Žaloudka, został wybudowany w przestronnym ogrodzie, który pierwotnie należał do sąsiedniego zamku w czeskiej wsi Kamenná Lhota. Wyjątkowy genius loci tego miejsca wzbogacają pozostałości barokowej stodoły, wielowiekowe drzewa oraz kamienny mur, który otacza rozległą posiadłość, otwierając się na malowniczy wiejski krajobraz.
Oskar House
Projekt: Jan Žaloudek Architekt
Główny architekt: Jan Žaloudek
Inwestorzy: Jan Žaloudek and Jolanta Trojak
Lokalizacja: Kamenná Lhota, Czechy
Powierzchnia użytkowa: 154 m²
Koszt: 750 000 €
Strona projektu: House.Oskar
Zdjęcia: Boys Play Nice
Portrety: Hana Knížová
Nowoczesny Dom w Barokowym Ogrodzie
Dom, będący ucieleśnieniem filozofii kontemplacji, inspiracji i rekreacji, został zaprojektowany przez architekta dla siebie i swojej rodziny. Wraz z żoną, historyczką sztuki i pisarką Jolantą Trojak, marzyli o miejscu, które pozwoli zarówno na kontakt z naturą, jak i wyciszenie, sprzyjające odnowie fizycznej i psychicznej. Pragnęli przestrzeni, która nie tylko zaprasza do odpoczynku, ale także stanowi źródło kreatywności i inspiracji – wartości kluczowych dla ich codziennego życia.
Z dbałością o szczegóły stworzyli miejsce, w którym nawet najprostsze codzienne czynności stają się głębokimi doświadczeniami. Dom Oskar to unikalny mikrokosmos – harmonijne sanktuarium do spania, czytania, jedzenia i tworzenia, w symbiozie z otaczającym światem.
Perfekcja, Niedoskonałość, Ponadczasowość
Projekt domu został ukształtowany przez lokalną topografię i ograniczenia wynikające z budowy na terenie objętym ochroną konserwatorską. Architekt starannie wpisał budynek w krajobraz i kontekst historyczny, dbając, by nie przytłaczał zamku i emanował ponadczasowym charakterem. Inspiracją była idea kaplicy, której brakowało we wsi, co zaowocowało architekturą łączącą kontrasty: nowe i stare, wnętrze i zewnętrze, perfekcję i niedoskonałość.
Projekt nawiązuje do tradycyjnej, wydłużonej formy domów z dachami dwuspadowymi, czerpiąc z lokalnego języka architektonicznego budynków rolniczych. Charakterystycznym elementem jest perforowana ściana szczytowa, inspirowana otworami na światło i powietrze w pobliskich historycznych budowlach, pełniąca funkcję osłony przeciwsłonecznej. Motyw ten znajduje odzwierciedlenie w drewnianych panelach zacieniających na pozostałych elewacjach. Kompaktowa bryła domu jest przełamana niszami na każdej elewacji, nawiązującymi do barokowej typologii. Tworzą one przedsionki i loggie, umożliwiając elastyczne zacienienie. Dom może się w pełni otworzyć na krajobraz, łącząc mieszkańców ze światem, lub zamknąć, podkreślając swój medytacyjny charakter.
Materiały budowlane oddają lokalny charakter okolicznych budowli i krajobrazu. Konstrukcja nośna składa się z ceramicznych murów połączonych z elementami żelbetowymi. Biała fasada tynkowana nawiązuje do kolorystyki i faktury sąsiednich budynków. Dach pokryto ceramicznymi dachówkami, a panele zacieniające wykonano z bielonego czeskiego drewna jodłowego i świerkowego.
Cykle Natury i Światło
Życie w domu jest ściśle związane z cyklami natury i ruchem światła dziennego. Z sypialni i głównej przestrzeni mieszkalnej, otwartej na panoramiczny widok na sad, mieszkańcy mogą obserwować wschody słońca i księżyc. Południowa elewacja z perforowaną ścianą szczytową i imponującym okrągłym oknem łączy przestrzeń dzienną z dziedzińcem i ruinami stodoły. Obszerne otwory płynnie łączą wnętrze z zewnętrzem, przechodząc w drewniane tarasy, bujną zieleń i chłodne objęcia historycznych kamiennych murów.
Zachodnia elewacja z niszą wejściową osłania dom przed widokami z wioski. Sklepiona nisza w północnej ścianie szczytowej wprowadza światło do sypialni, łazienki i pomieszczeń gospodarczych, nawiązując do zaokrąglonych form pobliskiego barokowego zamku.
Przenikanie światła słonecznego do wnętrza można regulować przez cały dzień za pomocą białych paneli zacieniających. Oświetlony pokój może szybko przekształcić się w magiczną, zamkniętą przestrzeń, gdzie światło i cień tworzą fascynującą grę. Nocą światło odwraca kierunek, a dom, oświetlony przez swoje nisze, promienieje w krajobraz. Wnętrze oświetlają minimalistyczne białe oprawy, uzupełnione japońskimi lampionami z papieru washi oraz blaskiem pieca opalanego drewnem.
Sakralna Inspiracja
Za tradycyjna formą domu kryje się oryginalne wnętrze. W przeciwieństwie do białej skorupy, wnętrze jest ciepłe i miękkie. Główna przestrzeń zaskakuje wysokim na siedem metrów sufitem, podkreślającym sakralną inspirację. Białe tynkowane ściany i duże okna w aluminiowych ramach dodatkowo uwypuklają eteryczny charakter przestrzeni. Kolejnym nawiązaniem do architektury sakralnej jest dwumetrowe okrągłe okno przebijające południową ścianę szczytową.
Centralnym punktem wnętrza jest zaokrąglona drewniana kuchnia z wyspą z indyjskiego granitu, przypominająca ołtarz kościelny. To serce wszystkich codziennych rytuałów. W południowej części przestrzeni znajduje się jadalnia z dębowym stołem i krzesłami, nad którą góruje XIX-wieczna drewniana rzeźba. Naprzeciwko znajduje się strefa relaksu z długą sofą, oferującą widoki zarówno na krajobraz, jak i dziedziniec z ruinami stodoły.
Oprócz głównej przestrzeni mieszkalnej, parter obejmuje łazienkę, toaletę, pomieszczenie gospodarcze i jedną z sypialni. W całym domu meble z drewna i kamienia, zaprojektowane przez architekta, tworzą spójną estetykę, łącząc łóżka i szafy z litego drewna, ławkę z czarnego granitu w korytarzu czy dopełniające cały koncept stoliki nocne.
Piętro zaprojektowano jako oddzielne mieszkanie z sypialnią, łazienką i pracownią. W przeciwieństwie do parteru, który pozostaje otwarty na świat zewnętrzny, poddasze to zamknięta przestrzeń idealna do refleksji, czytania i tworzenia. Małe okna dachowe oświetlają białą, kompaktową jaskinię przenikniętą niszami i łukami.
Sztuka w Każdym Szczególe
Sztuka odgrywa kluczową rolę w życiu rodziny, której kolekcja obejmuje dzieła od czeskiego modernizmu po współczesność. Miłość do sztuki jest wszechobecna w ich domu. W sypialni znajduje się XIX-wieczny dekoracyjny panel, obok wielkoformatowego współczesnego obrazu Antonie Stanovej i rzeźbiarskich dzieł Michala Janigi. Kamienne rzeźby Vandy Hvízdalovej prezentowane są na trawertynowych cokołach na poddaszu.
Artystyczny zmysł rodziny widoczny jest w każdym szczególe domu. W holu wejściowym gości wita drewniana maska ceremonialna, a główna przestrzeń mieszkalna mieści afrykański stołek wyrzeźbiony z jednego kawałka drewna oraz oryginalne ceramiki Martina Hanuša. Sypialnie i poddasze oświetlają rzeźbiarskie lampy Akari autorstwa Isamu Noguchiego. Duża kolekcja książek o sztuce stanowi integralną część charakteru domu.
Dom Oskar, nazwany na cześć kosmopolitycznego kompozytora Oskara Nedbala, który skomponował operetkę „Polska krew” w sąsiednim zamku, to przestrzeń, którą właściciele chcą dzielić z innymi. Ta unikalna przestrzeń jest otwarta dla odwiedzających, poprzez tradycyjny wynajem lub jako miejsce rezydencji artystycznych, wydarzeń pop-up i warsztatów. Właściciele z niecierpliwością oczekują stworzenia wokół domu tętniącej życiem społeczności kreatywnych i inspirujących osób.
