Pracownia MVRDV zwyciężyła w konkursie na nowy obiekt sportowy Asllan Rusi w Tiranie – kompleks o zróżnicowanym przeznaczeniu, obejmujący arenę na 6000 miejsc dla koszykówki i siatkówki, apartamenty mieszkalne, hotel oraz przestrzeni usługowe. Koncepcja, przybierająca formę kuli o średnicy ponad 100 metrów, łączy te funkcje w monumentalną przestrzeń stadionową, w której sport splata się ze społecznością w spójne środowisko. The Grand Ballroom stanie się nowym elementem zespołu charakterystycznych projektów architektonicznych miasta i wyjątkowym miejscem spotkań dla jego mieszkańców.
The Grand Ballroom
Lokalizacja: Tirana, Albania
Klient: Trema Tech shpk., Likado BV, Albanian Capital Group shpk, BCN Investments BV
Projekt: MVRDV | Winy Maas, Jacob van Rijs, Nathalie de Vries
Główny architekt: Winy Maas
Partner: Bertrand Schippan
Zespół projektowy: Stavros Gargaretas, Catherine Drieux, Piotr Janus, Americo Iannazzone, Angel Sanchez Navarro, Ana Melgarejo Lopez, Sylvain Totaro, Lola Elisa Cauneac, Miguel del Campo Grijalbo, Stanisław Rochala
Strategia projektu: Maria Stamati
Wizualizacje: Antonio Luca Coco, Angelo La Delfa, Luana La Martina, Jaroslaw Jeda, Stefano Fiaschi, Ciprian Buzdugan
Architekt współpracujący: UDV
Część artystyczna projektu: Hellidon Xhixha
Konstrukcja i kosztorysy: DERBI-E
Konsultacje: Ramboll
Powierzchnia: 90,200 m2
Program: Arena sportowa, mieszkania, hotel, usługi i parking
The Grand Ballroom
Najbardziej charakterystyczny element projektu – kulista forma – spełnia znacznie więcej niż tylko rolę ikonicznej bryły przy drodze łączącej lotnisko z centrum miasta. Układając hotel i mieszkania bezpośrednio nad areną, projekt mieści bogaty program funkcjonalny na stosunkowo małej działce. Zaokrąglona bryła eliminuje „tylne” elewacje, które mogłyby negatywnie wpływać na otoczenie. Zwężenie u podstawy tworzy przestrzeń dla publicznych placów i boisk zewnętrznych, z których korzystać mogą dzieci. Zwężenie u szczytu generuje tarasy dla mieszkańców. Koncepcja konkursowa powstała we współpracy z konsorcjum: Trema Tech shpk, Likado BV, Albanian Capital Group shpk oraz BCN Investments BV.
– The Grand Ballroom stanie się latarnią, która ma inspirować i zachęcać ludzi do uprawiania i oglądania sportu. Miejscem do gry, spotkań i świętowania! Jak to wyrazić? – opowiada Winy Maas, współzałożyciel biura MVRDV. – Kulista forma odnosi się do okrągłej piłki używanej w wielu dyscyplinach. Jednocześnie przywołuje świątynie – od Cenotafu Newtona Étienne’a-Louis Boullée po kopułę Buckminstera Fullera, stanowiąc hołd dla optymizmu technologicznego. Wielka kula w sercu Tirany może podobnie stać się świątynią sportu i wspólnoty mieszkańców. Łącząc różne funkcje, zaprasza wszystkich w budynku do udziału w wydarzeniach. Dostarczając publicznych przestrzeni z boiskami, staje się częścią dzielnicy. Jako landmark przyciąga ludzi z całego miasta i spoza niego, by wspólnie świętować.
Funkcje budynku ułożone są warstwami. W miejscu styku kuli z gruntem powstaje zagłębiony parter z trybunami i schodami prowadzącymi do zespołu sklepów, kawiarni i udogodnień wspierających wydarzenia na arenie. Powyżej znajduje się sama arena, dostępna krótkimi mostkami na poziomie terenu, z główną halą flankowaną przez dwie dodatkowe sale treningowe ukryte pod trybunami. Hotel zajmuje dwa piętra nad areną. Dzięki temu rozwiązaniu goście mogą oglądać mecze z okien pokoi na niższym poziomie oraz z przestrzeni wspólnych poprzez charakterystyczny okulus w stropie areny, który może być zamknięty grubą warstwą szkła, tworząc barierę akustyczną przy zachowaniu wizualnego połączenia między górną a dolną częścią bryły. Powyżej mieszczą się apartamenty zlokalizowane w dwupowłokowej strukturze kuli, tworząc kolosalną, półotwartą przestrzeń kopułową wewnątrz – niemal lustrzane odbicie misy areny. Przestrzeń ta staje się ogrodem z dziedzińcem dla mieszkańców, z drzewami i małą architekturą sprzyjającą relaksowi. W kilku miejscach kopuła apartamentów ustępuje trzy- i czterokondygnacyjnym prostokątnym otworom przebijającym powłokę budynku, zapewniając naturalną wentylację i dodatkowe zielone przestrzenie wspólne.
Apartamenty w powłoce kuli to mieszanka jednostek mieszkalnych zwróconych na zewnątrz oraz dwustronnych, oferujących spektakularne widoki nie tylko na miasto, ale także na wewnętrzną kopułę, zielone dziedzińce i arenę sportową. Zwężenie kuli u szczytu tworzy duże i wygodne tarasy dla mieszkańców. Ściany zewnętrzne apartamentów są cofnięte w głąb powłoki, zapewniając cień przestrzeniom wewnątrz. Szczyt kopuły zajmują głównie dwupoziomowe penthouse’y z prywatnymi tarasami na dachu, natomiast część górnego pierścienia zajmuje także dwukondygnacyjny skybar hotelowy z widokiem na miasto. Drugi okulus, zamykany szkłem i otwierany na potrzeby wentylowania obiektu, dopełnia formę kuli.
