Centrum rehabilitacyjne dla młodzieży w Kanadzie świadomie odchodzi od stereotypowych i sztywnych rozwiązań charakterystycznych dla tego typu obiektów. Zamiast tego, architekci z pracowni ACDF Architecture zaproponowali przyjazną przestrzeń opartą na szacunku i zaufaniu – w której architektura tworzy warunki sprzyjające leczeniu i odbudowie. CRJDA Sainte-Thérèse (Centre de réadaptation pour jeunes en difficulté d’adaptation, tłum. Ośrodek rehabilitacyjny dla młodzieży z trudnościami adaptacyjnymi) to placówka dla młodzieży w wieku od 6 do 17 lat, oferująca wsparcie psychologiczne i socjalne. Obiekt został zaprojektowany jako nowoczesny ośrodek rehabilitacyjny z indywidualnymi pokojami, wspólnymi przestrzeniami, salami lekcyjnymi i boiskami sportowymi.
CRJDA Sainte-Thérèse
Lokalizacja: Sainte-Thérèse, Canada
Inwestor: Société québécoise des infrastructures (SQI), for the CISSS des Laurentides (client / operator)
Architektura: ACDF Architecture
Konstrukcja: Stantec
Instalacje: Stantec
Krajobraz: Stantec
Wykonawca: Magil-Tisseur inc.
Zdjęcia: Adrien Williams
Źródło: v2com
CRJDA Sainte-Thérèse
Kluczową ideą projektu było stworzenie przestrzeni, która naturalnie buduje zaufanie i szacunek. Budynek wyróżnia się łagodną formą z płynnymi krzywiznami, horyzontalnym układem brył oraz pastelowymi panelami ułożonymi w rytmiczny wzór. Te elementy przełamują monotonię i chłód typowy dla obiektów penitencjarnych czy szpitali, nadając budynkowi ciepły, niemal mieszkalny charakter – przyjazny i luźny, lecz nie banalny.
– Architektura nie leczy. Ale może stworzyć warunki sprzyjające leczeniu. Chcieliśmy nadać zaufaniu kształt – tłumaczy Joan Renaud, jeden z głównych architektów w biurze ACDF Architecture. – Dla niektórych już samo siedzenie w ławce jest wyzwaniem. Musimy oferować inne sposoby uczenia się, słuchania, bycia obecnym. Architektura może w tym pomóc.
Program obiektu podzielono na cztery skrzydła. Pierwsze zlokalizowane przy wejście pełni funkcje edukacyjno-instytucjonalne (sale lekcyjne, biblioteka, sala gimnastyczna, gabinety). Sale lekcyjne wyposażono w kolorowe progi ułatwiające orientację oraz nieformalne strefy (wnęki, miękkie siedziska), które wspierają młodzież z zaburzeniami koncentracji i pozwalają na elastyczne formy nauki. Centralny pasaż działa jak symboliczny bufor – łączy część edukacyjną z trzema skrzydłami mieszkalnymi, łagodząc przejście między „szkołą” a „domem”. Wnętrza mieszkalne zaprojektowano jako kokony z drewnianymi ścianami, miękkim światłem i wnękami otwierającymi się na jasne, wspólne przestrzenie, które sprzyjają dialogowi i budowaniu relacji.
Bezpieczeństwo – kluczowe w tego typu obiekcie – osiągnięto dyskretnie i bez stygmatyzacji: poprzez wbudowane meble, kontrolowane linie widzenia i ukryte korytarze ewakuacyjne. Personel ma swoje strategicznie usytuowane biura, lecz nie dominują one w przestrzeniach całego założenia – obecność opiekunów opiera się na bliskości i zaufaniu, a nie na kontroli.
Przestrzenie zewnętrzne podzielono na tematyczne strefy: sportowe, zabawowe, kontemplacyjne. Zachowano i wyeksponowano istniejący drzewostan z widokiem na teren podmokły, tworząc ścieżki sprzyjające wyciszeniu Gęsty pas zieleni na granicach działki maskuje ogrodzenia, eliminując poczucie zamknięcia przy zachowaniu wymogów bezpieczeństwa.
CRJDA to nie przestrzeń odosobnienia, lecz miejsce przejścia, które towarzyszy młodzieży i personelowi w delikatnym, trudnym etapie życia.
– Chcieliśmy stworzyć architekturę, która zbliża ludzi, a nie dzieli. Budynek staje się miejscem wzajemnego zaufania – dodaje architekt Joan Renaud.
CRJDA Sainte-Thérèse to przykład architektury empatycznej – skromnej, lecz głęboko zaangażowanej w proces leczenia i readaptacji poprzez formę, materiał i organizację przestrzeni.
