Dom nad morzem zwykle kojarzy się z architekturą zwróconą ku widokowi: statyczną bryłą z dużymi przeszkleniami. Transform autorstwa Mobius Architekci idzie o krok dalej. To dom, którego bryła może się zmieniać, podążać za widokiem, zwiększać swoją powierzchnię oraz odpowiadać na potrzeby mieszkańców. Wysuwana kondygnacja, mobilne balkony, przesuwne ściany i okiennice tworzą architekturę, która nie ma jednej, ostatecznie zdefiniowanej formy.
Transform
Architektura: Przemek Olczyk | Mobius Architekci
Transform
Transform to projekt miejskiej willi zlokalizowanej nad Bałtykiem, usytuowanej pomiędzy otwartością nadmorskiego krajobrazu a strukturą miasta. To miejsce, w którym architektura nie może pozostać obojętna wobec otoczenia. Projekt powstał w konkretnym kontekście urbanistycznym, w którym architektura musiała odpowiadać nie tylko na walory krajobrazowe działki, ale także na warunki zabudowy i istniejącą strukturę przestrzenną. Skala otoczenia, naturalne ukształtowanie terenu, bliskość morza i otwarcia widokowe stały się punktem wyjścia dla projektu.
Skala ukryta w krajobrazie
Budynek został zaprojektowany tak, aby maksymalnie wykorzystać potencjał działki bez naruszania jej charakteru. Jego forma została wpisana w naturalny spadek terenu i wynika z relacji z miejscem, rytmu dnia, kierunków widokowych oraz potrzeby prywatności.
Czterokondygnacyjny obiekt wpisano w istniejącą rzeźbę terenu w sposób ograniczający jego skalę w krajobrazie. Przyziemie budynku częściowo zagłębiono w gruncie, z wykorzystaniem spadku działki. Ostatnia kondygnacja otrzymała mobilną formę, którą można ukryć. Takie rozwiązanie pozwoliło optycznie zmniejszyć wysokość budynku i zachować odpowiednią skalę zabudowy.
Najważniejszym walorem lokalizacji jest niewątpliwie widok na morze. To on w naturalny sposób zdefiniował układ funkcjonalny domu, orientację pomieszczeń oraz usytuowanie przeszkleń. Wnętrza otwierają się na krajobraz tam, gdzie widok staje się naturalnym przedłużeniem przestrzeni mieszkalnej. Granica między domem a otoczeniem zostaje celowo rozmyta, a krajobraz staje się częścią budynku.
Architektura w ruchu
Główną ideą projektu jest ruch i zmienność. Budynek nie ma jednej, ostatecznie zdefiniowanej formy. Nie jest statycznym obiektem wpisanym w działkę, ale strukturą, która może przyjmować różne konfiguracje. Transform zmienia stopień otwarcia, reguluje kontakt z naturą, zwiększa swoją powierzchnię i pozwala mieszkańcom decydować o charakterze przestrzeni.
Za tę elastyczność odpowiadają indywidualnie zaprojektowane ruchome elementy architektury: wysuwana kondygnacja, mobilne balkony, przesuwne ściany oraz okiennice. Nie są one dodatkiem, ale częścią koncepcji funkcjonalnej. Pozwalają regulować relację między wnętrzem a zewnętrzem.
W nadmorskim kontekście, w którym wiatr, słońce i zmienność pogody są ważnymi elementami codzienności, takie rozwiązania nabierają szczególnego znaczenia. Transform odpowiada na te warunki poprzez możliwość wyboru. Otwiera się, gdy krajobraz ma stać się częścią wnętrza. Zamyka, gdy mieszkańcy potrzebują większej intymności.
Forma i materiały
Materiałowo projekt operuje prostymi środkami. Zmienny charakter budynku wynika również z zastosowanych materiałów. Niemal całą bryłę pokryto aluminium. Panele odbijają światło oraz krajobraz, który zmienia się w zależności od pory dnia i roku. Duże, panoramiczne przeszklenia otwierają budynek na widok i maksymalnie doświetlają wnętrza. Kamienne akcenty, widoczne w obrębie parteru, oraz lekkie szklane balustrady sprawiają, że willa nabiera miejskiego charakteru, nawiązując do otaczającej zabudowy.
Od strony wejściowej budynek ma powściągliwą, oszczędną formę. Jednolita bryła z ograniczoną liczbą przeszkleń sprawia wrażenie niedostępnej.
Od strony ogrodu sytuacja całkowicie się zmienia. Horyzontalne przeszklenia parteru szeroko otwierają budynek na widok, taras, basen i ogród, maksymalnie wykorzystując światło oraz kontakt z naturą. Strefa dzienna wychodzi na zewnątrz, a krajobraz staje się naturalnym przedłużeniem wnętrza.
Najważniejszym budulcem tego projektu nie jest jednak szkło, kamień czy aluminium. Jest nim ruch. To on sprawia, że budynek nie ma jednej twarzy, a jego odbiór zależy od ustawienia elementów, pory dnia i sposobu użytkowania.
Nowa definicja nadmorskiej willi
Transform jest próbą określenia nowej, współczesnej formy architektury mieszkaniowej w nadmorskim kontekście. To struktura zdolna do zmiany, elastyczna wobec potrzeb użytkowników i integralnie powiązana z charakterem miejsca. Projekt udowadnia, że dom nad morzem może być czymś więcej niż luksusową ramą dla widoku. Może stać się narzędziem do doświadczania krajobrazu, przestrzenią zmienną i dopasowaną do użytkownika, a jednocześnie architektonicznym komentarzem do miejsca, w którym powstaje.
