Niedawne odrodzenie winiarstwa w Polsce skierowało ponownie uwagę na krajobrazy i budynki, które je wspierają. Pośród rzędów winorośli budynek winnicy zaprojektowany przez biuro PORT wyłania się jako cicha, użytkowa struktura ukształtowana przez miejsce, materiał i rytm produkcji wina. Obiekt łączy funkcje magazynowe, składowe oraz niewielką produkcję wina w jednej, spójnej bryle nawiązującej do typologii tradycyjnych budynków gospodarczych regionu Opolszczyzny, a jednocześnie odpowiadającej na współczesne potrzeby.
Winnica w Dobrzeniu Małym
Autorzy projektu: PORT
Główni architekci: Józef Franczok, Marcin Kolanus, Marta Szelągowska
Zdjęcia: Maciej Lulko
Winnica w Dobrzeniu Małym
Dzięki dużym przesuwnym oknom, które chowają się w ścianach, budynek może być otwarty „na wylot”. Z jednej strony rozciągają się winorośla, pozwalając użytkownikom przebywać wewnątrz, czuć wiatr i obserwować winogrona, z których powstaje wino. Cała przestrzeń zachęca do zatrzymania się i cieszenia chwilą tu i teraz. W związku z rozbudową funkcji budynku powstała betonowa piwnica na wino, w której zastosowano sklepienie kolebkowe. Rozwiązanie to pozwoliło ukryć wszystkie instalacje w „pachach” łuków, a jednocześnie zachować surowy charakter materiału – beton pojawia się tu na ścianach, podłodze i sklepieniu. Drzwi wykonano ze szkła, aby nie konkurowały z wyrazistą fakturą betonu. Dodatkowo na ścianie końcowej piwnicy zastosowano beton młotkowany, podkreślając szlachetność materiału. Schody stanowią kolejne rozwiązanie technologiczne i estetyczne – w jednym miejscu widać połączenie betonu z cegłą, tworzące idealnie nieidealną kompozycję, która podkreśla ręczny charakter wykonania.
Przestrzeń tej piwnicy to nie tylko miejsce przechowywania wina, lecz także zmysłowa podróż przez materialność betonu. Wchodząc do wnętrza, można odczuć ciężar ścian, które jakby pochłaniały dźwięki, tworząc atmosferę ciszy. Chropowata faktura betonu zaprasza do dotyku, pozwalając poczuć jego chłód i surowość. W powietrzu unosi się zapach wilgotnego betonu, który w połączeniu z ziemistym aromatem winogron i drewna podkreśla naturalny charakter miejsca. Ta przestrzeń angażuje wszystkie zmysły, oferując doświadczenie pełne spokoju i harmonii, gdzie każdy detal ma swoje znaczenie.
