Konkurs ideowy na opracowanie koncepcji programowo-przestrzennej zagospodarowania terenów w rejonie ulic: Towarowej i Dworcowej w Stargardzie Szczecińskim.
Wyróżnienie w konkursie
Opinia Jury: „Pracę uznaje się za rodzaj manifestu będącego odważną, śmiałą propozycją zagospodarowania terenu objętego konkursem i przedstawioną przy użyciu współczesnej stylistyki w formowaniu obiektów architektonicznych. W czasie obecnych możliwości inwestycyjnych przedstawione propozycje są nierealne aczkolwiek niektóre z nich można uznać za inspirujące w przygotowaniu planów miejscowych.”
Autorzy: Studio Architektoniczne SIETNICKI / FB
Zespół w składzie: Iza Kubicka, Wojtek Wasilewski, Marek Sietnicki
Współpraca: Monika Kreft
Data: Styczeń 2014
Lokalizacja: Stargard Szczeciński, województwo zachodniopomorskie
Koncepcja została opracowana w oparciu o subiektywne odczytanie stanu miasta Stargard Szczeciński i związaną z takim odczytaniem potrzebę interwencji programowo przestrzennej na terenie opracowania.
W chwili obecnej Stargard jest silnie podzielony na strefy funkcjonalno przestrzenne, jak strefa przemysłowa, centrum handlowe w rejonie ulic Piłsudskiego i Kardynała Wyszyńskiego, strefa Starego Miasta, przedmieścia mieszkalne z lat 20-tych, nowe osiedla z lat ’70 – ’80. Strefy te charakteryzują się wysoką homogenicznościa zarówno przestrzennie jaki funkcjonalnie. Każda z nich ma jednorodny charakter, różny od innych i są one silnie wydzielone bądź pasami zieleni bądź ciągami komunikacyjnymi
Podział ten podkreślony jest rozcięciem miasta na dwie części przez tory kolejowe z niezbyt dużą ilością przecinających je połączeń komunikacyjnych.
Obszar objęty opracowaniem konkursowym stanowi skoncentrowane odzwierciedlenie sytuacji miasta. Leży on na styku kilku wyraźnie różnych programowo i przestrzennie stref o jasno zdefiniowanym charakterze.
Problem polega na tym, że teren ten w tej chwili bardziej dzieli miasto niż łączy.
Głównym zadaniem, które sobie postawiliśmy było spowodowanie żeby teren będący przedmiotem konkursu stał się elementem spinającym strukturę miasta.
Podstawową zasadą kształtowania nowego centrum było zapewnienie złożonego i zróżnicowanego programu umożliwiającego dowolne etapowanie oraz swobodne narastanie i elastyczność w czasie, oraz płynne nawiązanie do otaczających terenów zarówno formalnie jak i programowo.
Z tego powodu zrezygnowano z tradycyjnego wydzielania i kształtowania stref funkcjonalnych na rzecz katalogu interwencji programowo przestrzennych skupiając się na kreowaniu warunków dla powstawania życia miejskiego.
Dużą wagę przywiązano do wygenerowania sieci różnorodnych przestrzeni publicznych dających możliwości dla nowych aktywności miejskich oraz nowe prospołeczne podejście do kształtowania przestrzeni publicznych. Przestrzenie publiczne są ukształtowane w skali człowieka tak by pozostały w rozdrobnieniu i zróżnicowaniu charakterystycznym dla historycznych części Stargardu. Postawiono również na segregacje ruchu pieszego i kołowego w taki sposób by w odbiorze pieszego rejon ten był strefa wyłączona z ruchu pojazdów, a zarazem by można było zapewnić sprawna obsługę komunikacyjną zarówno węzła przesiadkowego jak i dojazdy i parkingi dla terenu opracowania. Uzyskano to przez pozostawienie całego ciągu ul. Towarowej na rzędnych skrzyżowań z ul. Szczecińską i Pierwszej Brygady, co spowodowało że na długości nowego placu miejskiego przebiega ona w poziomie ok. -4m poniżej poziomu terenu umożliwiając połączenia z parkingami podziemnymi pod budynkami i placem.
W efekcie powstało multifunkcjonalne centrum miasta zbudowane w oparciu o lokalizację węzła przesiadkowego oraz centralne położenie w obecnej tkance miasta na styku stref o zróżnicowanym charakterze .
Skalę i gęstość proponowanej zabudowy sprawdzono na makiecie roboczej przenosząc wnioski z tworzenia modelu na ostateczne rozwiązania projektowe.
Nowe centrum zostało zbudowane z wykorzystaniem następującego katalogu interwencji programowo przestrzennych które dają możliwość osiągnięcia zamierzonej złożoności i zróżnicowania i dla wygenerowania charakteru centrum miejskiego:
Kontynuacja:
Pozwolono na kontynuacje funkcji i programów zlokalizowanych obecnie wokół i na terenie terenu opracowania. Dworzec przebudowano na wielofunkcyjny węzeł przesiadkowy, funkcji handlowo usługowe z ul. Kardynała Wyszyńskiego rozciągnięto przez węzeł przesiadkowy na tereny wzdłuż ulicy Szczecińskiej. Tereny strefy przemysłowej (ZNTK) kontynuowane są w zespołach biurowych w rejonie ul. Pierwszej Brygady, tereny mieszkaniowe po stronie zachodniej wprowadzono na obszar opracowania kontynuując zasadę miasta ogrodu.
Uzupełnienie:
Dla wygenerowania charakteru miejskiego i zwiększenie rangi terenu opracowania wprowadzono nowe funkcje i aktywności: Strefa biurowo administracyjna wzdłuż torów po ich zachodniej stronie, plac miejski dwupoziomowy z systemem połączonych przestrzeni patio. Strefa mieszkalno usługowo handlowa na zachodnich obrzeżach placu
Wstawianie:
Dodatkowo dla zapewnienia zróżnicowania i przemieszania funkcji użyto operacji wstawiania dodając wyodrębnione elementy przestrzenne lub silnie skoncentrowane wyodrębnione elementy funkcjonalne generujące charakter miejski jak np. Kino
Otwieranie:
Program z obiektów kubaturowych otwiera się na przestrzenie publiczne budując ich rangę i prowokując aktywności.
Łączenie:
Na teren wprowadzono lokalne osie przestrzenno widokowe umożliwiające przestrzenne i połączenie stref publicznych terenu opracowania z terenami otaczającymi
W efekcie oczekujemy wygenerowania zestawu aktywności przestrzennych w obiektach kubaturowych i przestrzeniach publicznych:
Ruch / Komunikacja:
Zarówno ruch generowany przez węzeł przesiadkowy jak i przez udrożnione przejścia po terenie pod torami kolejowymi, pozwalające włączyć teren opracowania w układ istniejących i zmodyfikowanych ciągów komunikacyjnych. Parkingi podziemne dostępne z zagłębionej ul. Towarowej oraz w części zachodniej z domami umieszczonymi na dachu.
Zakupy / Załatwianie spraw biznesowo-urzędowych:
Stargard z dynamicznie rozwijającymi się strefami przemysłowymi staje się lokalnym centrum w skali regionu, a zarazem cierpi na brak reprezentacyjnych obiektów biurowych mogących zapewnić godne warunki funkcjonowania siedzibom firm ze stref przemysłowych, czy urzędom administracji publicznej. Nowe centrum ma generować ruch mieszkańców przez węzeł przesiadkowy oraz właśnie przez funkcje miastotwórcze jak administracja publiczna czy biura. Dla tak wygenerowanego ruchu naturalnym uzupełnieniem staje się handel który w synergicznych oddziaływaniach jeszcze bardziej wzmaga czynniki centrotwórcze.
Obserwacja:
Dla tak wygenerowanego centrum i ruchu przewidziano możliwość wprowadzenia elementu obserwacji codziennych wydarzeń w przestrzeni. Wprowadzono zestaw elementów ułatwiających obserwację użytkownikom przestrzeni, od wieży widokowej w miejscu wieży ciśnień przez otwarcie fasad budynków na nowe przestrzenie miejskie po uatrakcyjnienie widoków z istniejącej zabudowy pierzejowej wzdłuż ulicy dworcowej.
Wydarzenia miejskie:
Przestrzenie publiczne przez swą wielość i różnorodność oraz zagospodarowanie elementami małej architektury stwarzają możliwości dal spontanicznego wykorzystywania na różne aktywności mieszkańców, pozwalające na zatrzymanie ich w przestrzeni centrum
Rekreacja czynna:
System zieleni i przestrzeni publicznych ma ułatwić uprawianie czynnej rekreacji w przestrzeni centrum zarówno w obiektach kubaturowych jak i w przestrzeniach publicznych. Chodzi tu zarówno o spotkania i odpoczynek w bogatym programie gastronomii po uprawianie różnorodnych form aktywności ruchowej w przestrzeniach zielonych
Sport:
Rozwinięciem programu rekreacji jest uprawianie sportu jako uzupełnienie programu dla wykorzystania całej doby dla tworzenia katalogu aktywności
Mieszkanie:
Naturalnym uzupełnieniem programu usługowego jest funkcja mieszkaniowa. Z jednej strony wprowadzamy na teren zabudowę mieszkaniową, z drugiej wzbogacamy istniejącą na obrzeżach terenu zabudowę mieszkaniową przez wprowadzenie terenów zielonych i rekreacyjnych.
