Wave Cube to wielofunkcyjny obiekt kulturalny zlokalizowany nad jeziorem Jin Hai w dzielnicy Fengxian w Szanghaju. Zaprojektowany przez pracownię Scenic Architecture Office budynek łączy architekturę inspirowaną geometrią fal z immersyjną narracją science fiction, nawiązującą do uniwersum „Problemu Trzech Ciał”. Jego forma stanowi próbę przeniesienia dynamicznego zjawiska falowania do statycznej struktury architektonicznej.
Wave Cube
Lokalizacja: East Shore of Jin Hai Lake, Fengxian New City, Szanghaj, Chiny
Architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office)
Klient: Shanghai Fengxian New City Construction and Development Co., Ltd.
Generalny wykonawca: Shanghai Construction Group Co., Ltd.
Główny architekt: Zhu Xiaofeng
Konstrukcja: Zhang Zhun
Menadżer projektu: Li Qitong
Zespół projektowy: Zhang Xuan (Project Architect), Song Yixuan, Chen Xuanxiang, Su Kaiqiang, Sun Jianong, Zhu Xiaoye, Geng Yutong, Hu Siyuan, Shen Ziwei, Zhang Chi
Stażyści: Hu Chenghai, Chen Xi, Xu Youlu, Sun Yihan, Li Jing
Lokalna pracownia projektowa: Tongji Architectural Design (Group) Co. Ltd
Zespół architektoniczny: Huang Jianming, Nie Fei, Gao Yun, et al.
Zespół konstruktorów: Zhang Jinxiao, et al.
Wentylacja i ogrzewanie (HVAC): Li Weijiang, et al.
Instalacje wodno-kanalizacyjne: Zhao Shiguang, et al.
Instalacje elektryczne: Xu Chaoqun, et al.
Oświetlenie: Yang Xiu, et al.
Konsultacje konstrukcyjne: AND Office/ Cai Yanming, Pan Jun
Systemy konstrukcyjne: Stacked Prestressed Concrete Shell + Core Tube
Architektura krajobrazu: Growdesign Co.Ltd.
Aranżacja wnętrz: Shanghai Fengyuzhu Culture Technology Co., Ltd.
Tekst źródłowy: Zhu Xiaofeng, Zhang Xuan
Zdjęcia: SU Shengliang, LIU Guowei, ZHANG Haobo

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office), zdj. SU Shengliang

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office), zdj. SU Shengliang

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office), zdj. SU Shengliang
Wave Cube
Fala jako wyobrażenie
Znak bō (波), oznaczający falę na wodzie, często pojawia się w dawnej poezji chińskiej. Choć jego etymologię interpretowano na różne sposoby – fonetycznie, poprzez dawne brzmienie znaków oznaczających wodę i skórę, symbolicznie, jako połączenie wody i zbocza, lub skojarzeniowo, zgodnie z określeniem Wang Anshiego, który nazwał falę „skórą wody” – jej istotą pozostaje ruch i nieustanne przemiany powierzchni. Zjawisko falowania oraz niezwykła zdolność fal do rozprzestrzeniania się w świecie przyrody od wieków fascynowały chińskich literatów. Za pośrednictwem języka poetyckiego nadawali oni temu zjawisku coraz bardziej uniwersalne znaczenia, odnosząc je do rozległych przestrzeni i abstrakcyjnej idei przekazywania. We współczesnej fizyce fale należą do najważniejszych form ruchu w ośrodkach ciągłych. Fale dźwiękowe w powietrzu, fale na wodzie, fale sejsmiczne, świetlne, radiowe i grawitacyjne, a także drgania komórek – wszystkie te zjawiska odzwierciedlają falową naturę otaczającego nas świata. Ich podstawowe parametry fizyczne to amplituda, faza i częstotliwość.
Architektura, jako wytwór człowieka, opiera się natomiast na statycznych układach, które organizują stałe przestrzenie przeznaczone do aktywności i odpoczynku. Trudno więc bezpośrednio porównywać ją z dynamiczną naturą fal. W ostatnich projektach architekci z pracowni Scenic Architecture Office poszukują nowych form architektonicznych poprzez połączenie technologii z doświadczeniem przestrzeni. Ciągłe falowanie gór i wód, tradycyjne skupiska dachów, namnażanie się komórek oraz przepływ informacji łączy podobieństwo morfologiczne, odwołujące się do struktury fali. Projektanci od dawna zastanawiali się, czy jej geometria może dostarczyć nowych inspiracji dla przyszłości architektury. Realizacja Wave Cube nad jeziorem Jin Hai stworzyła wyjątkową okazję do podjęcia tych poszukiwań.
Akademia Przyszłości
Punktem wyjścia dla projektu była charakterystyka lokalnego krajobrazu – rozległych, płaskich terenów, w których brakuje naturalnych wzniesień. Architekci postanowili wprowadzić do niego sztuczne wzgórza i falujące powierzchnie, tworząc budynek, który jednocześnie pełni funkcję przestrzeni publicznej i rozpoznawalnego elementu otoczenia. Koncepcja rozwija ideę „wolnej komórki”, obecną w twórczości pracowni, zakładającą poszukiwanie nowych form architektonicznych poprzez połączenie technologii, geometrii i doświadczenia przestrzeni.
Bryłę Wave Cube tworzą trzy nałożone na siebie warstwy falujących powłok, których układ przypomina przestrzenną falę sinusoidalną. Konstrukcja o wymiarach około 80 × 80 × 20 m obejmuje rozległe wsporniki o wysięgu sięgającym 27 m. Opracowanie tak nietypowej geometrii wymagało ścisłej współpracy architektów i konstruktorów. Ostatecznie zastosowano złożony układ łączący właściwości betonowych powłok, konstrukcji łukowych i sprężonych elementów żelbetowych. Dzięki temu udało się uzyskać płynne, falujące przestrzenie przy jednoczesnym zachowaniu wymaganej stabilności.
Dolną część budynku tworzy osiem betonowych struktur przypominających wzgórza, w których mieszczą się sale wystawowe, kawiarnie, bary, sklepy oraz pomieszczenia techniczne. Pomiędzy nimi powstała otwarta, częściowo osłonięta przestrzeń publiczna, płynnie łącząca wnętrze z otoczeniem jeziora. Nad nią zawieszono Pawilon Fal – rozległą strukturę o powierzchni około 6400 m², wspartą na dwóch rdzeniach konstrukcyjnych i ścianach usztywniających. Jej falujący sufit, świetliki i zróżnicowane wysokości tworzą przestrzeń przypominającą wewnętrzny park. Szklane ściany osłonowe otwierają ją na krajobraz, zacierając granicę między architekturą a otoczeniem.
Realizacja projektu wiązała się z licznymi wyzwaniami technicznymi. Konieczne było precyzyjne skoordynowanie zbrojenia, cięgien sprężających i instalacji, a także wykonanie deskowania pozwalającego odwzorować skomplikowane krzywizny. Wykorzystano modelowanie BIM oraz specjalnie opracowane rozwiązania montażowe, które umożliwiły zachowanie geometrii konstrukcji podczas betonowania. Beton architektoniczny, uzupełniony przeszkleniami i subtelnymi wykończeniami, pozostaje głównym materiałem budynku.
Wnętrze zaprojektowano jako przestrzeń immersyjnego doświadczenia. Na wyższej kondygnacji wyodrębniono „Strefę Ciemności”, przeznaczoną do prezentacji świata „Problemu Trzech Ciał”, oraz otwartą na jezioro „Strefę Światła”, służącą wydarzeniom publicznym. Zwiedzający przemieszczają się pomiędzy instalacjami przedstawiającymi odległe planety, statki kosmiczne i sceny inspirowane literackim uniwersum. Ciemne korytarze, monumentalne sklepienia i zmieniające się perspektywy budują wrażenie podróży w głąb kosmosu.
Zwieńczeniem budynku jest dostępny dla odwiedzających dach, na którym zaprojektowano łąkę z trawami i polnymi kwiatami. Prowadząca przez nią trasa w kształcie ósemki pozwala spacerować pomiędzy zielonymi wzniesieniami i podziwiać panoramę jeziora. Wave Cube staje się tym samym nie tylko obiektem wystawienniczym, lecz także sztucznie ukształtowanym krajobrazem.
Doświadczenie immersyjne
Trójwarstwowa struktura falujących powłok tworzy trójwymiarowe pole przestrzenne, w którym poczucie zamknięcia i otwarcia nieustannie się zmienia. Powstała w ten sposób scenografia pozwala rozwijać rozbudowaną narrację science fiction i różnorodne scenariusze zwiedzania. Główne wejście do Akademii Przyszłości „Problemu Trzech Ciał” znajduje się pod wspornikową powłoką w północno-wschodnim narożniku budynku. Przejście od szklanej ściany osłonowej, otoczonej Zielonymi Wzgórzami, do holu na parterze pozwala doświadczyć płynnego przenikania się architektury i krajobrazu. Dalej odwiedzający mogą wejść do „Piaszczystej Pustki” lub przejść przez owalny rdzeń, a następnie wjechać schodami ruchomymi przez ciemny korytarz. Sekwencja ta przypomina skok przez tunel czasoprzestrzenny – charakterystyczny motyw science fiction – i symbolizuje przejście z rzeczywistości do świata „Problemu Trzech Ciał”.
Zwiedzanie staje się wędrówką. Pod sklepieniami rozmieszczono planety znajdujące się w różnych odległościach, zawieszony statek kosmiczny, instalację poświęconą projektowi „Wallfacer”, scenę „Bitwy w głębokiej przestrzeni”, „Pojazd Końca Świata” oraz teatr. Poszczególne elementy wyłaniają się z ciemnej, falującej przestrzeni, zachęcając do swobodnej eksploracji. Wewnątrz i na zewnątrz przypominającego misę „Teatru Kropli” przez konstrukcję przebiega pozioma szczelina o kształcie pierścienia, otwierająca rozległą perspektywę na całą przestrzeń widowiskową.
Po przekroczeniu granicy Strefy Ciemności odwiedzający trafiają do świata Strefy Światła. Pojawiają się tu monumentalne ciała niebieskie, „bank nasion science fiction” oraz dwie zagłębione przestrzenie przeznaczone do wypoczynku i organizacji debat. Wszystkie te miejsca łączy otwarta promenada o kształcie wstęgi. Wychodząc na spotkanie migoczącej tafli jeziora Jin Hai, odwiedzający mogą odnieść wrażenie, że znajdują się na pokładzie statku kosmicznego, który wylądował na obcej planecie, a przez jego panoramiczne przeszklenia rozciąga się widok na ziemski krajobraz.
Wędrując pomiędzy trawiastymi wzniesieniami i otwierającymi się widokami, odwiedzający doświadczają naprzemiennie kontrolowanego wznoszenia i poczucia nieograniczonej przestrzeni. Dzięki temu Wave Cube, osadzony nad brzegiem jeziora, przekształca się w zieloną, falującą bryłę – architektoniczny krajobraz, w którym budynek, natura i świat wyobraźni tworzą jedną całość.

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office), rysunek: Zhu Xiaofeng
Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office), rysunek: Zhu Xiaofeng
Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office), zdj. SU Shengliang

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office), zdj. SU Shengliang

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office), zdj. SU Shengliang

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office), zdj. SU Shengliang

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office), zdj. SU Shengliang

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office), zdj. SU Shengliang

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office)

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office)

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office)

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office)

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office)

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office)

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office)

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office)

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office), zdj. SU Shengliang

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office), zdj. SU Shengliang

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office), zdj. SU Shengliang

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office), zdj. SU Shengliang

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office), zdj. SU Shengliang

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office), zdj. LIU Guowei

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office), zdj. LIU Guowei

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office), zdj. SU Shengliang

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office), zdj. SU Shengliang

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office), zdj. SU Shengliang

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office), zdj. LIU Guowei

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office), zdj. SU Shengliang

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office), zdj. SU Shengliang

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office), zdj. SU Shengliang

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office), zdj. SU Shengliang

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office), zdj. SU Shengliang

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office), zdj. LIU Guowei

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office), zdj. SU Shengliang

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office), zdj. SU Shengliang

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office), zdj. LIU Guowei

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office), zdj. ZHANG Haobo

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office), zdj. SU Shengliang

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office), zdj. SU Shengliang

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office), zdj. LIU Guowei

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office), zdj. LIU Guowei

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office), zdj. SU Shengliang

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office), zdj. SU Shengliang

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office), zdj. SU Shengliang

Centrum kulturalne „Wave Cube” w Szanghaju, architektura i wnętrza: SAO (Scenic Architecture Office), zdj. SU Shengliang

