Koncepcja rewitalizacji i adaptacji Wielkiego Pieca Huty Pokój przygotowana przez WXCA otrzymała wyróżnienie honorowe w konkursie organizowanym przez miasto Rudę Śląską. Jury doceniło pracę za podkreślenie dialogu pomiędzy naturą a zachowaniem dziedzictwa przemysłowego i wpisanie się w nowatorskie ujęcie tego zagadnienia.
Konkurs na opracowanie koncepcji urbanistyczno-architektonicznej rewitalizacji i adaptacji Wielkiego Pieca Huty Pokój w Rudzie Śląskiej na cele turystyczno-kulturalne
Wyróżnienie honorowe w konkursie: WXCA
Zespół WXCA pracujący nad koncepcją: Paweł Grodzicki, Barbara Płończyńska, Michał Sokołowski, Jan Dąbrowski, Michał Starzyński.
Wizualizacje: DAAKO Studio
Przemysłowe dziedzictwo oczami WXCA
Centrum życia
Dla pokoleń huta była centrum życia społeczności. Nadawała rytm, budowała tożsamość, dumę, etos pracy, rodziny, wspólnoty. Z chwilą zatrzymania produkcji ta więź miejsca z mieszkańcami została zerwana.
– Celem rewitalizacji Wielkiego Pieca jest przywrócenie tych wartości dla lokalnej społeczności, lecz w innym wymiarze. Otoczenie pieca byłoby nową przestrzenią publiczną – ogrodem i jednocześnie miejscem spotkań, imprez zbiorowych – opowiada Michał Sokołowski z WXCA.
Familokowe ławeczki rozproszone wśród zieleni w cieniu hutniczych instalacji byłyby zaproszeniem do spotkania pokoleń: dawnych pracowników, ich dzieci i wnuków. Publiczny plac – ogród, którego sklepieniami byłyby konstrukcje technologicznego ciągu huty – stałby się salonem miasta nacechowanym jego historyczną tożsamością, ale i zwróconym w przyszłość.
– Chcemy przekazać wartości industrialnego dziedzictwa Śląska nie tylko w formie wiedzy, ale osobistego doświadczenia – dodaje Barbara Płończyńska, współautorka projektu.
Bezpośredni kontakt z technologicznymi instalacjami pozwoliłby odwiedzającym odczuć potęgę procesu przemysłowego, zrozumieć etos i realność ciężkiej pracy hutnika, ryzyko i odpowiedzialność, a tym dawniej związanym z Hutą kultywowanie poczucia dumy i godności swojego zawodu.
Osobiste doświadczenie
Celem edukacyjnym projektu jest zaangażowanie widza w osobiste doświadczenie Wielkiego Pieca poprzez przejście ścieżką procesu wielkopiecowego, kontakt i wglądy w oryginalne elementy technologiczne czy wprowadzenie do wnętrza instalacji. Ważne jest również ożywienie oryginalnych konstrukcji zespołu pieca dzięki różnym rozwiązaniom materiałowym i multimedialnym. Narracja związana z ogromem przemysłowych procesów oraz wartością ludzkiej pracy, byłaby prowadzona w autentycznych wnętrzach – w budynku sterowni oraz w samym Wielkim Piecu. Otwór na wysokości przestronu pozwala wejść do środka pieca w jego najszerszym miejscu. Temperatura wewnątrz byłaby podniesiona, a ściany pełniłyby funkcję ekranów, na których odbywa się multimedialny pokaz. Przy użyciu światła oraz projekcji można zobrazować warstwowość temperatur, animować proces napełniania pieca rudą, koksem i wapieniem. Wypełniająca wnętrza para wodna oraz jej iluminacja pokazywałaby wysokie temperatury oraz ciśnienie, jakie wypełniało nagrzewnice. Obserwacji towarzyszyłoby również doświadczenie dotyku brudnych ścian oraz ich autentycznego zapachu.
– Cały zespół Huty Pokój, jego wielka rzeźba oraz wnętrza opowiadają historię rozwoju przemysłu, ale przede wszystkim historię ludzi, dla których huta była miejscem pracy, a nawet całym życiem – opowiada Barbara Płończyńska.
Od epoki węgla do ery zrównoważonego rozwoju
Wielki Piec po rewitalizacji stałby się świadectwem współczesnej transformacji całego regionu – symbolem przejścia od epoki ciężkiego przemysłu, „węgla i stali”, do przyszłości – ery zrównoważonego rozwoju, większej harmonii z naturą.
– Wielki Piec został wygaszony z powodów ekologicznych, dlatego właśnie to miejsce jest doskonałe dla budowania nowej świadomości – wyjaśnia Michał Sokołowski.
Twórcy chcieliby zazielenić nie tylko teren, ale również elementy Wielkiego Pieca, dając wyraz dokonującym się właśnie zmianom na rzecz klimatu na całym świecie. Wśród i wokół urządzeń dawnej huty powstałby ogród w formie wysp niskiej zieleni przerastających w sposób organiczny hutnicze instalacje w parterze. Poprzez gradacyjną zmianę wysokości traw, zieleń w sposób płynny przechodziłaby w ścieżki i plac. Taki zabieg podkreślałby przemianę terenu industrialnego w przestrzeń dla mieszkańców.
