Zlokalizowany w wiejskim krajobrazie Portugalii dom, zaprojektowany przez pracownię Artequitectos, łączy minimalistyczną, horyzontalną architekturę z bliskim kontaktem z naturą. Parterowa bryła wykończona granitem, betonem architektonicznym i szkłem, została zaprojektowana tak, aby zachować lokalną skalę zabudowy i harmonijnie wpisać się w otoczenie. Dziedzińce, duże przeszklenia i zadaszony taras zacierają granice między wnętrzem a ogrodem, czyniąc krajobraz integralną częścią codziennego życia mieszkańców.
Quinta da Casa (QC House)
Pracownia: Artequitectos
Główny architekt: Nuno Filipe Azevedo, Vitor Manuel Oliveira
Lokalizacja: Vila Nova de Famalicão, Portugalia
Powierzchnia: 650 m²
Wykonawca: Vasco Fernades Unipessoal, Lda.
Nadzór: Artequitectos, Plan. & Arq. Lda.
Wnętrza: Artequitectos, Plan. & Arq. Lda.
Infrastruktura i instalacje: PN10 Engenharia, Lda.
Krajobraz: JSM, Jardinagem, Lda.
Oświetlenie: Artequitectos, Plan. & Arq. Lda.
Akustyka: Ambiestudos, Lda.
Zdjęcia: Ivo Tavares Studio
Quinta da Casa
Idea projektu zrodziła się z pragnienia stworzenia domu ściśle związanego z miejscem i sposobem życia bliskim naturze, w którym codziennej życie rodziny toczy się w nieustannej relacji między domem, ogrodem a otaczającym krajobrazem. Budynek nie ogranicza się do zajęcia działki, lecz dąży do stworzenia z nią spójnej całości. Zachowuje charakterystyczną dla wiejskiego otoczenia skalę zabudowy, a otaczający krajobraz staje się integralną częścią życia mieszkańców.
Idea projektu
Jak zbudować współczesny dom, nie tracąc więzi z ziemią, z której wyrasta? Przyjęty sposób zagospodarowania ma na celu zachowanie skali zabudowy zbliżonej do istniejącej struktury wiejskiej. W tym kontekście, według architektów każdy dom powinien nawiązywać indywidualną relację z własną działką, unikając typowej logiki osiedla mieszkaniowego, nawiązując do ukształtowania terenu, roślinności oraz krajobrazu jako elementów kształtujących przestrzeń.
Projekt powstał z myślą o rodzinie, która poszukiwała czegoś więcej niż tylko miejsca do życia. Potrzebowała domu bliskiego ogrodowi, naturze i krajobrazowi, w którym codzienne życie mogłoby toczyć się zarówno we wnętrzu, jak i na zewnątrz – pomiędzy bezpieczeństwem domowego schronienia a swobodą otwartej przestrzeni. Na terenie o silnej tożsamości wiejskiej odpowiedzią nie było odtwarzanie tradycyjnej architektury, lecz ponowne odczytanie jej podstawowych zasad: bezpośredniego związku z ziemią, znaczenia cienia, dziedzińca, zadaszonego tarasu oraz użytych materiałów. W ten sposób powstał parterowy, horyzontalny i powściągliwy w formie dom, którego zwarta bryła pozwala ogrodowi aktywnie uczestniczyć w codziennym życiu.
Dom wpisuje się w układ terenu i jest zorientowany na południe, otwierając przestrzenie przeznaczone do codziennego użytkowania na ogród i krajobraz. Wejście zostało pomyślane jako sekwencja przestrzeni stopniowo odkrywających architekturę budynku. Od strony ulicy mieszkańcy przechodzą przez pierwszą strefę przejściową prowadzącą do wejścia pieszego. Szczelina świetlna zaznacza moment przekroczenia progu domu, a ogród stopniowo odsłania się przed wchodzącymi. Architektura buduje swoją narrację poprzez przestrzenie pośrednie. Dziedzińce wprowadzają światło, roślinność i prywatność. Duże przeszklenia kadrują krajobraz, natomiast zadaszony taras przedłuża dom na zewnątrz, pełniąc funkcję prawdziwego salonu otwartego na ogród. W tym miejscu wnętrze i zewnętrze przestają być wyraźnie oddzielonymi strefami. Stają się kolejnymi odsłonami tego samego doświadczenia przestrzeni.
Układ funkcjonalny
Podłużny układ domu rozwija ideę przemieszczania się i stopniowego odkrywania kolejnych przestrzeni. Pierwsza część budynku mieści garaż i pomieszczenia pomocnicze, tworząc strefę buforową pomiędzy ulicą a częścią mieszkalną. Hol stanowi centrum domu, łącząc strefę dzienną z prywatną i zapewniając bezpośredni kontakt z obsadzonym roślinnością dziedzińcem. Salon i kuchnia otwierają się na ogród oraz zadaszony taras, pozwalając, by życie rodzinne w naturalny sposób przenosiło się na zewnątrz. Bardziej osłonięta strefa prywatna rozwija się wzdłuż osi zapewniającej większą intymność. Jej zwieńczeniem jest sypialnia główna, powiązana z własnym dziedzińcem, który zapewnia dostęp światła i prywatność. Układ domu nie wynika wyłącznie z podziału na funkcje, lecz także z gradacji bliskości i otwartości: od ulicy ku intymności, od światła ku cieniowi, od wnętrza ku krajobrazowi.
Światło, materiały i konstrukcja
Materiały wykończeniowe dobrano tak, aby budynek nawiązywał do miejsca. Granit zakorzenia dom w lokalnym krajobrazie. Jego masa, faktura i zdolność do szlachetnego starzenia się zbliżają architekturę do wiejskiego otoczenia. Beton architektoniczny wprowadza precyzję i współczesny charakter, definiując poziome płaszczyzny oraz geometrię budynku. Szkło otwiera przestrzenie wewnętrzne na ogród, natomiast aluminium pozwala regulować dostęp światła i poziom prywatności. Zielone dachy wykonują ruch w przeciwnym kierunku – przenoszą krajobraz na powierzchnię budynku. Całość dopełnia światło, które w ciągu dnia przemieszcza się przez przestrzenie i zmienia ich charakter. Wydobywa faktury, tworzy cienie oraz modyfikuje sposób postrzegania granitu, betonu i szkła.
Integracja z otoczeniem
Charakter domu zaprojektowanego przez portugalskich architektów jest wyrazisty, a przy tym dyskretny. Horyzontalna forma i powściągliwa skala pozwalają zachować dominującą rolę roślinności na działce. Granit akcentuje strefę wejściową, natomiast na pozostałych odcinkach zastosowano bardziej przepuszczalne ogrodzenie, dzięki czemu ogród staje się częścią kompozycji wyznaczającej granicę posesji. Celem nie jest ukrycie architektury, lecz sprawienie, by stała się naturalną częścią miejsca.
