Koncepcja przebudowy mieszkania projektu pracowni RDTH architekti opierała się na radykalnym otwarciu układu funkcjonalnego. Po usunięciu niemal wszystkich ścian działowych powstała płynna przestrzeń organizowana przez pojedynczy, centralnie umieszczony blok meblowy. Wyznacza on poszczególne strefy funkcjonalne, nie zamykając ich. Mieszkanie balansuje pomiędzy logiką studia a układem wielopokojowym — jest otwarte, elastyczne i gotowe na przyszłe zmiany.
No-Wall Apartment
Projekt: RDTH architekti
Autorzy projektu: René Dlesk, Tamara Kolaříková
Zespół projektowy: Kristián Vnučko, Kristýna Kopecká
Lokalizacja: Praga, Czechy
Powierzchnia: 101 m²
Wykonawca: David Koubek
Zdjęcia: Filip Beránek
No-Wall Apartment
Usunięcie niemal wszystkich ścian i drzwi z mieszkania dla większości osób mogłoby wydawać się nierozsądne, nieakceptowalne albo wręcz absurdalne. Oznaczałoby przecież utratę możliwości odizolowania się – choćby na chwilę. Praca, sen, przygotowywanie posiłków, higiena czy odpoczynek to podstawowe ludzkie aktywności, dla których tradycyjnie wydziela się osobne pomieszczenia. Organizujemy je tak, by czynności te mogły odbywać się możliwie najefektywniej i najwygodniej. Konkretne rozwiązania wynikają z cech ludzkiego ciała, ergonomii, potrzeby światła i świeżego powietrza, a także indywidualnych preferencji użytkowników. Mieszkania o bardziej tradycyjnym układzie, w których poszczególne pokoje — niczym winogrona — połączone są centralnym korytarzem, nie muszą odpowiadać każdemu. Sztywne granice pomiędzy przestrzeniami oraz jasno określone możliwości ich użytkowania, doświetlenia czy wentylacji mogą być dla części osób ograniczające. Takie mieszkanie może wtedy wydawać się ciasne i pozbawione swobody — niezależnie od rzeczywistego metrażu.
Odejście od części konserwatywnych zasad otwiera przestrzeń na nowe spojrzenie na układ i sposób użytkowania mieszkania. Poszczególnym stałym elementom wnętrza można przypisać różny stopień przepuszczalności światła, dźwięku czy ruchu. Zmiana tych parametrów pozwala spojrzeć na przestrzeń w nowy sposób — jak na otwartą, elastyczną i swobodną całość.
Cienka granica
– Z wyjątkiem pionu instalacyjnego i świetlika usunęliśmy z wnętrza wszystkie stałe przegrody. Następnie przeorganizowaliśmy przestrzeń w sposób, który nie wymaga już tradycyjnych ścian murowanych ani drzwi (poza drzwiami do toalety). W centrum układu umieściliśmy jeden kompaktowy blok meblowy. Jego lekkie obrócenie pozwoliło stworzyć poszczególne strefy funkcjonalne mieszkania — jak gdyby był to układ czteropokojowy. Jednocześnie powstała jedna ciągła, płynna przestrzeń — jak w mieszkaniu jednopokojowym — która nie potrzebuje pomieszczeń o jasno określonym początku i końcu, by budować hierarchię przestrzenną – opowiadają autorzy projektu z biura RDTH architekti.
Podstawowymi elementami budującymi wnętrze są zabudowy meblowe, luksfery oraz zasłony. Całą resztę stanowią swobodnie ustawione elementy wyposażenia, dodatki i przedmioty osobiste. Istotną rolę odgrywa tu również czas. Mieszkanie w obecnej formie odpowiada na aktualne potrzeby użytkowników, a zastosowane rozwiązania uwzględniają możliwość przyszłych modyfikacji i zmian.
Dwie kuchnie
W mieszkaniu znajdują się obecnie dwie „kuchnie”. Pierwsza, zlokalizowana bezpośrednio przy strefie dziennej, funkcjonuje bardziej jako domowa kawiarnia. Nie jest przeznaczona do gotowania i w przyszłości może zostać łatwo zaadaptowana do innej funkcji, której mieszkanie będzie potrzebować. Druga, w pełni wyposażona kuchnia ze wszystkimi urządzeniami, znajduje się w głębi układu. Połączona jest z wolnostojącą pralką i suszarką oraz systemem otwartych półek. Ta część oddzielona jest od reszty przestrzeni zasłoną, którą można w każdej chwili odsunąć i w pełni dostosować do aktualnych potrzeb.
Blok sanitarny
Za centralnym blokiem meblowym znajdują się funkcje sanitarne. Toaleta, oddzielona nieprzezroczystą — ale przepuszczającą światło — ścianą z luksferów, jest jedyną przestrzenią w mieszkaniu wyposażoną w klasyczne drzwi. Podniesiona część podłogi za zabudową mieści rozprowadzenie instalacji wodno-kanalizacyjnej dla umywalki i zlewu. Część funkcji łazienkowych została świadomie przeniesiona poza zamkniętą przestrzeń prysznica, dzięki czemu umywalka może być wykorzystywana znacznie bardziej uniwersalnie i nie służy wyłącznie czynnościom higienicznym.
Materiały i atmosfera
– Charakter wizualny mieszkania definiuje kilka podstawowych zasad. Przede wszystkim jest to odsłonięty betonowy szkielet budynku, któremu przywróciliśmy naturalną materialność surowego betonu. Towarzyszą mu tynkowane ściany, elastyczne zasłony zaciemniające umożliwiające natychmiastową regulację światła i poprawę komfortu akustycznego, tradycyjny dębowy parkiet oraz przepuszczające światło luksfery oddzielające strefy sanitarne. Wnętrze uzupełniają białe zabudowy meblowe, kilka ikonicznych wolnostojących mebli, rośliny doniczkowe oraz osobiste przedmioty użytkowników – dodają czescy architekci.
Światło
System oświetlenia został celowo uproszczony. Całe mieszkanie podłączone jest do jednego obwodu oświetleniowego, którego poszczególne punkty sterowane są cyfrowo — bezpośrednio z telefonów mieszkańców lub z domowego tabletu. Część opraw została również sparowana z własnymi cyfrowymi przełącznikami umieszczonymi w standardowych lokalizacjach.
Mieszkanie w mieście
Wyposażenie mieszkania odpowiada również na bezpośrednią dostępność usług miejskich. W promieniu dziesięciominutowego spaceru znajdują się sklepy spożywcze i inne punkty handlowe, restauracje i kawiarnie, obiekty sportowe, parki, instytucje kultury, duża biblioteka oraz stacja metra z bezpośrednim połączeniem z międzynarodowym lotniskiem. W praktyce oznacza to, że mieszkanie potrzebuje jedynie podstawowej przestrzeni do przechowywania żywności, dzięki czemu może pozostać przestronne i otwarte.
Otwartość
Większy stopień otwartości jest świadomą i przemyślaną decyzją. Przyszłość może jednak przynieść nowe priorytety i potrzeby. Zastosowany układ pozwala więc na łatwe dostosowanie przestrzeni — poprzez wymianę części wyposażenia lub dodanie innych elementów dzielących, jeśli okażą się potrzebne w przyszłości.
